Poslovne vijesti
Većina demokratskih vlada smatraju da je učešće na nacionalnim izborima pravo na državljanstvo. Neki smatraju da je učešće na izborima takođe građanska odgovornost građana. U nekim zemljama, gdje se glasanje smatra dužnošću, glasanje na izborima je postalo obavezno i regulisano je nacionalnim ustavima i izbornim zakonima. Neke zemlje idu do te mjere da nametnu sankcije onima koji ne glasaju.
Obavezno glasanje nije novi koncept. Neke od prvih zemalja koje su uvele zakone o obaveznom glasanju bile su Belgija 1892. godine, Argentina 1914. i Australija 1924. godine. Postoje i primjeri zemalja poput Venecuele i Holandije koji su u isto vrijeme u svojoj istoriji praktikovali obavezno glasanje, ali su ga od tada ukinuli .
Zagovornici obaveznog glasanja tvrde da su odluke donjete od strane demokratski izabranih vlada legitimnije kada učestvuju veći dijelovi stanovništva. Oni dalje tvrde da glasanje, dobrovoljno ili na neki drugi način, ima obrazovni učinak prema građanima. Političke partije mogu dobiti finansijsku korist od obaveznog glasanja, jer ne moraju trošiti resurse uvjeravajući biračko tjelo da bi uopšte trebalo da glasaju. Na kraju, ako je demokratija vlada od strane naroda, vjerovatno ovo uključuje sve ljude, onda je na svakom građaninu odgovornost da bira svoje predstavnike.
Vodeći argument protiv obaveznog glasanja je da nije u skladu sa slobodom pridruženoj demokratiji. Glasanje nije obaveza i izvršenje zakona predstavlja kršenje sloboda građana povezanih sa demokratskim izborima. To može obeshrabriti političku edukaciju biračkog tela, jer će ljudi koji su prisiljeni da učestvuju reagovati na opaženi izvor ugnjetavanja. Da li je vlada zaista legitimnija ako je ukoliko su građani prisiljeni da glasaju? Mnoge zemlje sa ograničenim finansijskim kapacitetom možda neće moći opravdati troškove održavanja i sprovođenja zakona obaveznog glasanja. Dokazano je da prisiljavanje stanovništva na glasanje rezultira povećanim brojem nevažećih i praznih glasova u poređenju sa zemljama koje nemaju zakone o obaveznom glasanju.
Još jedna posljedica obaveznog glasanja je moguće veliki broj "nasumičnih glasova". Glasači koji glasaju protiv svoje slobodne volje mogu nasumično da zaokruže kandidata, posebno prvog kandidata na glasačkom listiću. Birača nije briga kome daju glas sve dok je vlada zadovoljna da su ispunili svoju građansku dužnost. Kakav uticaj ima ova neizmjeriva kategorija slučajnih glasova na legitimitet demokratski izabrane vlade?
Jednostavno prisustvo ili odsustvo obaveznih glasačkih zakona u ustavu je previše pojednostavljeno. Konstruktivnije je analizirati obavezno glasanje kao spektar koji se kreće od simboličkog, ali uglavnom impotentnog, zakona do vlade koja sistematski prati svakog građana bez glasanja i sprovodi sankcije protiv njih.
Ovaj spektar podrazumijeva da neke države formalno imaju obavezne zakone o glasanju, ali nemaju namjeru da ih sprovode. Za to postoje različiti mogući razlozi.
Nisu svi zakoni stvoreni da bi se sprovodili. Pojedini zakoni su stvoreni samo da navode stav vlade u vezi sa čime bi trebalo da bude odgovornost građana. Obavezni glasački zakoni koji ne uključuju sankcije mogu spadati u ovu kategoriju. Iako vlada ne može sprovoditi obavezne zakone o glasanju ili čak imati formalne sankcije u zakonu zbog neuspeha glasanja, zakon može imati određeni uticaj na građane. Na primjer, u Austriji glasanje je obavezno samo u dvije regije, s tim što se sankcije slabo izvršavaju. Međutim, ovi regioni imaju tendenciju da imaju veći prosječni izlazak na izbore od nacionalnog prosjeka.
Drugi mogući razlozi za neprovođenje zakona mogu biti složenost i resursi potrebni za izvršenje. Zemlje sa ograničenim budžetom ne smiju postaviti primjenu zakona o obaveznom glasanju kao prioritet, iako se nadaju da će prisustvo zakona ohrabriti građane da učestvuju.
Da li se može smatrati da jedna zemlja praktikuje obavezno glasanje ako se obavezni zakoni o glasanju ignorišu i ne poštuju glasačke navike biračkog tjela? Da li se može smatrati da zemlja praktikuje obavezno glasanje ako nema kazne za ne glasanje? Šta ako postoje kazne za neuspješno glasanje, ali nikada ili se jedva sprovode? Ili ako je kazna zanemarljiva?
Mnoge zemlje nude namjerno i na druge načine rupe putem kojih dozvoljavaju ne-biračima da prođu nekažnjeno. Na primjer, u mnogim zemljama se mora glasati samo ako ste registrovani birač, ali nije se obavezno registrirati. Ljudi bi onda mogli imati podsticaje da se ne registruju. U mnogim slučajevima, poput Australije, prihvatljiv izgovor za odsustvo na dan izbora nudi način za izbjeći sankcije.
Zemlje u kojima je glasanje obavezno ili je bilo obavezno u određenom periodu su: Argentina, Australija, Austrija (Pokrajina Tirol), Austrija (Pokrajina Štajerska), Austrija (Pokrajina Vorarlberg), Belgija, Bolivija, Brazil, Bugarska, Čile, Kongo, Kostarika, Kipar, Dominikanska Republika, Ekvador, Egipat, Fiđi, Francuska (Izbori obavezni samo za Senat), Gabon, Grčka, Guatemala, Honduras, Italija, Libanon, Lihtenštajn, Luksemburg, Meksiko, Nauru, Holandija, Panama, Paragaj, Peru, Filipini, Španija, Singapur, Švicarska (Schaffhausen), Tajland, Turska, Urugvaj, Sjedinjene Države (Džordžija) i Venecuela ( U nekima od navedenih zemalja je obavezno glasanje ukinuto).
Bitno je napomenuti i to da je izlaznost na izbore u zemljama u kojima glasanje nije obavezno u prosjeku 58 %, dok je u zemljama gdje je glasanje obavezno prosječna izlaznost 90 % iako se kazne mogu smatrati mizernim.
Izvor:
https://www.idea.int/data-tools/data/voter-turnout/compulsory-voting